| Dane osobowe | |
|---|---|
| Pełne nazwisko | Karl Ernst Adolf Anderssen |
| Urodzenie | 6 lipca 1818, Wrocław |
| Śmierć | 13 marca 1879, Wrocław |
| Zawód / rola | Nauczyciel, profesor, szachista |
| Narodowość | niemiecka |
| Wykształcenie | Gimnazjum św. Elżbiety; studia z matematyki i filozofii, Uniwersytet Wrocławski |
| Najważniejsze osiągnięcie | Nieoficjalny mistrz świata 1851–1858; zwycięzca turnieju w Londynie 1851 |
| Pochówek | Cmentarz Osobowicki (grób przeniesiony po likwidacji wcześniejszego cmentarza) |
Adolf Anderssen zdobył rozgłos jako najlepszy europejski szachista połowy XIX wieku. Jego styl gier i publikacje szachowe przyniosły mu międzynarodowe uznanie, a kilka partii przeszło do historii gry.
Życiorys i wykształcenie
Urodził się i zmarł we Wrocławiu. Ukończył Gimnazjum św. Elżbiety, a następnie studiował matematykę i filozofię na Uniwersytecie Wrocławskim. Po studiach pracował jako nauczyciel w różnych szkołach w Niemczech, ucząc matematyki i języka niemieckiego.
W 1851 powrócił do Wrocławia i podjął pracę w Gimnazjum im. Króla Fryderyka II. W 1856 został tam mianowany profesorem.
Kariera szachowa i działalność publicystyczna
Anderssen poznał szachy w wieku dziewięciu lat, ale większe zainteresowanie i rozgłos zdobył dopiero w dorosłym życiu. W 1842 roku opublikował kilka krótkich problemów szachowych, które zwróciły uwagę środowiska. Cztery lata później zatrudnił go wydawca magazynu Schachzeitung, później znanego jako Deutsche Schachzeitung.
W 1848 roku zremisował mecz z Danielem Harrwitzem. Dzięki dobrej opinii jako komentator i temu remisowi został zaproszony do reprezentowania Niemiec na międzynarodowym turnieju w Londynie w 1851 roku.
Najważniejsze turnieje, partie i mecze
W londyńskim turnieju 1851, rozgrywanym systemem pucharowym, Anderssen pokonał wszystkich przeciwników i zyskał tytuł najsilniejszego szachisty świata tamtego okresu. Najsłynniejsza z jego partii rozegrana w kuluarach turnieju przeciwko Lionelowi Kieseritzky'emu przeszła do historii jako „partia nieśmiertelna"; Anderssen dokonał w niej serii poświęceń, oddając gońca, dwie wieże i hetmana.
Rok później w Berlinie rozegrał partię przeciwko Jeanowi Dufresne, nazwaną „wiecznozieloną", w której zastosował decydujące poświęcenie hetmana i lekkiej figury. W 1858 uległ Paulowi Morphy'emu w Paryżu — Morphy wygrał siedem partii, Anderssen dwie, a dwie zakończyły się remisem. W drugiej połowie meczu Anderssen stosował nietypowe otwarcie 1.a3, które później nazwano otwarciem Anderssena.
W 1862 Anderssen wygrał w Londynie pierwszy międzynarodowy turniej systemem kołowym, osiągając 12 zwycięstw na 13 partii i wyprzedzając m.in. Wilhelma Steinitza. W 1866 przegrał z Steinitzem mecz składający się z 14 partii — wynik 6:8. W latach 60. i 70. odniósł kilka udanych wyników turniejowych, w tym zwycięstwo w silnie obsadzonym turnieju w Baden-Baden w 1870 roku oraz drugie miejsce w Lipsku w 1877 roku.
Pochówek i upamiętnienia
Anderssen został pochowany najpierw na cmentarzu przy ul. Ślężnej. Po likwidacji tego cmentarza przeniesiono jego grób do alei głównej Cmentarza Osobowickiego, gdzie zachował się do dziś. W 2003 roku na płycie nagrobnej umieszczono tablicę upamiętniającą jego zasługi.
Według systemu Chessmetrics Anderssen zajmował pierwsze miejsce na świecie w sierpniu 1870 roku z wynikiem 2744 punktów. Od 1992 roku we Wrocławiu rozgrywany jest turniej poświęcony jego pamięci.
Przykład kompozycji i jej rozwiązanie
Anderssen tworzył także zadania szachowe. Poniżej znajduje się przykładowa kompozycja autorstwa Anderssena wraz z rozwiązaniem:
Rozwiązanie: [1.Gh5! K:h5 2.Kg7 h6 3.Kf6!! Kh4 4.Kg6 mat]
