środa, 21 października Imieniny: Urszula, Hilary, Jakub
Teraz środa, 21 października 2026
Bogusław Banaszak
Fot. Dpawlos · „Prof. Bogusław Banaszak (cropped)” · licencja CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.
Znane osoby

Bogusław Banaszak — polski prawnik i konstytucjonalista

• Paweł Zawadzki • 3 min czytania

Bogusław Marian Banaszak (1955–2018) był profesorem prawa, specjalistą prawa konstytucyjnego i administracyjnego. Pełnił funkcje akademickie i doradcze; w latach 2017–2018 był członkiem Trybunału Stanu.

Dane osobowe
Imię i nazwiskoBogusław Marian Banaszak
Urodzenie3 lutego 1955, Wrocław
Śmierć9 stycznia 2018, Warszawa
Zawód i specjalizacja
ZawódPrawnik, profesor nauk prawnych
Specjalizacjeprawo konstytucyjne, prawo administracyjne
Stanowiska
DziekanWydział Prawa i Administracji, Uniwersytet Zielonogórski
InneKierownik Katedry Prawa Konstytucyjnego UWr; wykładowca w Collegium Polonicum
Członkostwa i funkcje państwowe
Trybunał Stanuczłonek 2017–2018
Rady i doradztwoRada Doradcza ds. Praw Człowieka (2000–2001), doradca RPO, przewodniczący Rady Legislacyjnej
Odznaczenia
Główne odznaczeniaKrzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2018, pośmiertnie), Krzyż Kawalerski OOP (2008), Złoty Krzyż Zasługi (2001), Order Zasługi RFN (2008), odznaczenia austriackie

Profesor prawa konstytucyjnego i administracyjnego, profesor nauk prawnych, prowadził zajęcia na Uniwersytecie Wrocławskim i w Collegium Polonicum. Był autorem licznych publikacji naukowych i pełnił funkcje doradcze dla organów państwowych.

Życiorys i kariera akademicka

W latach 1973–1975 studiował prawo na Uniwersytecie Wrocławskim. Doktorat uzyskał w 1983 na podstawie pracy Cechy ustrojowe państw socjalistycznych w Azji, napisanej pod kierunkiem Aleksandra Patrzałka, a habilitację uzyskał w 1991 na podstawie rozprawy Sądownictwo konstytucyjne a ochrona podstawowych praw obywateli.

W semestrze letnim 1994 był profesorem wizytującym na Uniwersytecie Wiedeńskim. Od 1998 był profesorem nauk prawnych; przez kilkanaście lat kierował Katedrą Prawa Konstytucyjnego Uniwersytetu Wrocławskiego. Prowadził też wykłady w Collegium Polonicum w Słubicach.

Zaangażowanie publiczne i opinie prawne

W maju 2000 do października 2001 był członkiem Rady Doradczej do spraw Praw Człowieka przy ministrze spraw zagranicznych. Pełnił rolę doradcy Rzecznika Praw Obywatelskich Janusza Kochanowskiego oraz przewodniczył Radzie Legislacyjnej przy Prezesie Rady Ministrów.

Przygotowywał ekspertyzy dla Biura Analiz Sejmowych i dla komisji sejmowych w okresie sporów wokół Trybunału Konstytucyjnego. W 2016 został powołany do Zespołu Ekspertów ds. problematyki TK, a w kwietniu 2016 rząd nominuje go przedstawicielem Polski w komisji weneckiej. W styczniu 2017 Sejm wybrał go członkiem Trybunału Stanu; w tej roli był aktywny do 2018 roku.

Spór o prawa autorskie i jego konsekwencje

W związku z wydaniem w 2003 polsko-niemieckiego Słownika prawa i gospodarki, którego był redaktorem, pojawiły się zarzuty plagiatu. Autorka powództwa cywilnego, dr Alina Kilian, twierdziła o naruszenie praw autorskich swojej publikacji z 2000 roku.

W listopadzie 2015 Sąd Okręgowy w Warszawie wydał nieprawomocny wyrok stwierdzający naruszenie praw autorskich i nakazujący zapłatę 25 000 zł tytułem zadośćuczynienia; prof. Banaszak i wydawnictwo C.H. Beck odwołali się od tej decyzji. W 2010, po ujawnieniu zarzutów, prezydium klubu parlamentarnego Platformy Obywatelskiej nie udzieliło rekomendacji dla jego kandydatury na sędziego Trybunału Konstytucyjnego, wobec czego z kandydowania zrezygnował.

Publikacje i dorobek naukowy

Jego dorobek obejmuje ponad 250 prac naukowych — monografie, podręczniki, studia i artykuły. Kilkadziesiąt publikacji ukazało się za granicą, m.in. na Węgrzech, w Austrii, Niemczech, Francji, Chile, Korei Południowej i Holandii.

Do publikacji, w których brał udział, należą m.in. tłumaczenie i opracowanie Parlament Szwajcarii (Warszawa 2000), współpraca przy Słowniku wiedzy o Sejmie (wyd. 2001) oraz redakcja książek o ustroju administracji publicznej.

Aktywność społeczna, śmierć i pochówek

Był współzałożycielem i prezesem Dolnośląskiego Stowarzyszenia Ekologicznego, organizacji krytycznej wobec planów autostradowej obwodnicy Wrocławia w miejscu, gdzie znajdował się jego dom.

9 stycznia 2018 podczas podróży samolotem doznał zawału serca i zmarł tego samego dnia w Warszawie. 18 stycznia 2018 odbyła się msza pogrzebowa w Głosce; pochowano go na cmentarzu w Miękini.

Najczęstsze pytania

Jakie były główne specjalizacje Bogusława Banaszaka?
Specjalizował się w prawie konstytucyjnym oraz prawie administracyjnym.
Kiedy Banaszak pełnił funkcję w Trybunale Stanu?
Był członkiem Trybunału Stanu w latach 2017–2018.
Jaki był wynik procesu o naruszenie praw autorskich przeciwko Banaszakowi?
W listopadzie 2015 Sąd Okręgowy w Warszawie wydał nieprawomocny wyrok za naruszenie praw autorskich i zasądził 25 000 zł; od wyroku wniesiono apelację.
Gdzie i kiedy zmarł Bogusław Banaszak?
Zmarł 9 stycznia 2018 w Warszawie po zawale serca podczas podróży samolotem.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Paweł Zawadzki

Nazywam się Paweł Zawadzki i w redakcji dolnyslask360.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Zajmuję się postaciami związanymi z Wrocławiem i z regionem, dawnymi i dzisiejszymi.

Czytaj również