Czym jest wada refrakcji?
Aby obraz był ostry, światło wpadające do oka powinno zostać skupione na siatkówce. Gdy układ optyczny oka skupia je przed nią, za nią albo w różnych płaszczyznach, pojawia się nieostre lub zniekształcone widzenie. Do najczęstszych wad zalicza się krótkowzroczność, nadwzroczność i astygmatyzm. Osobnym zjawiskiem jest prezbiopia związana z naturalnym osłabieniem zdolności oka do ustawiania ostrości z bliska wraz z wiekiem.
Problem | Typowe trudności | Stosowana korekcja |
Krótkowzroczność | Niewyraźne widzenie przedmiotów oddalonych | Okulary lub soczewki o mocy ujemnej |
Nadwzroczność | Trudności z widzeniem z bliska, niekiedy także z dali | Okulary lub soczewki o mocy dodatniej |
Astygmatyzm | Rozmazany lub zniekształcony obraz na różnych odległościach | Szkła cylindryczne albo soczewki toryczne |
Prezbiopia | Pogorszenie widzenia z bliska pojawiające się z wiekiem | Okulary do bliży, progresywne lub soczewki multifokalne |
Objawy nie zawsze jednoznacznie wskazują rodzaj wady. Ból głowy, pieczenie oczu czy problemy z koncentracją mogą mieć różne przyczyny, dlatego właściwą korekcję ustala się podczas badania.
Jakie sygnały mogą wskazywać na pogorszenie wzroku?
Jednym z najbardziej charakterystycznych objawów jest mrużenie oczu podczas patrzenia na odległe napisy. Osoba z pogarszającym się widzeniem może mieć problem z odczytaniem numeru autobusu, napisów podczas prezentacji albo znaków drogowych po zmroku.
Trudności z bliży objawiają się odsuwaniem książki lub telefonu, potrzebą mocniejszego światła i szybkim zmęczeniem podczas czytania. Astygmatyzm może natomiast powodować nieostry obraz niezależnie od odległości, przekrzywianie głowy oraz kłopot z rozpoznawaniem podobnych znaków.
Do kontroli powinny skłonić także:
częste bóle głowy po pracy wzrokowej,
pieczenie, napięcie lub szybkie zmęczenie oczu,
pogorszenie widzenia po zmroku,
zamykanie jednego oka podczas czytania,
problemy z oceną odległości,
gorsze wyniki w szkole bez wyraźnej przyczyny,
konieczność ciągłego przybliżania się do ekranu.
Takie objawy nie pozwalają samodzielnie rozpoznać wady. Są jedynie sygnałem, że należy zbadać wzrok.
Dlaczego nie należy korzystać z nieprawidłowej korekcji?
Wada wzroku może zmieniać się z czasem, dlatego kilkuletnie okulary nie zawsze odpowiadają aktualnym potrzebom. Zbyt słaba lub nieprawidłowo dobrana korekcja wzroku może powodować nieostry obraz, bóle głowy, dyskomfort i trudności z adaptacją.
Znaczenie ma nie tylko liczba dioptrii. Przy doborze okularów korekcyjnych uwzględnia się również rozstaw źrenic, wysokość montażu soczewek i ustawienie oprawy, a przy astygmatyzmie także moc oraz oś cylindra. Soczewki kontaktowe wymagają ponadto dobrania odpowiedniej średnicy, krzywizny i materiału.
Recepty okularowej nie należy automatycznie stosować do soczewek kontaktowych, ponieważ ich parametry mogą się różnić. Profesjonalny dobór soczewek kontaktowych obejmuje ocenę refrakcji, stanu przedniego odcinka oka, ułożenia soczewki, jej ruchomości i komfortu noszenia.
Jak wygląda dobór korekcji?
Badanie rozpoczyna się zwykle od rozmowy o występujących trudnościach, używanych okularach, chorobach, przyjmowanych lekach i rodzaju pracy. Inne potrzeby ma kierowca, inne osoba spędzająca wiele godzin przed monitorem, a jeszcze inne dziecko lub senior.
Następnie specjalista ocenia ostrość widzenia i refrakcję, po czym porównuje różne moce soczewek. Pacjent powinien informować nie tylko o ostrości liter, lecz także o komforcie, poczuciu napięcia i stabilności obrazu. Najwyższa możliwa moc nie jest automatycznie najlepszym wyborem.
Osoba szukająca miejsca do kontroli i dobrania okularów może sprawdzić markę Kodano Optyk i ich salony optyczne w Jeleniej Górze lub salony optyczne we Wrocławiu. Przed wizytą warto zweryfikować adres, godziny otwarcia, dostępność badania oraz możliwość wcześniejszego umówienia terminu.
Kiedy potrzebna jest konsultacja okulistyczna?
Badanie refrakcji służące doborowi okularów nie zastępuje pełnej diagnostyki chorób oczu. Do okulisty należy zgłosić się przy bólu oka, nagłym pogorszeniu widzenia, urazie, silnym zaczerwienieniu, podwójnym widzeniu, błyskach, nagłym pojawieniu się licznych „mętów” lub wrażeniu zasłony w polu widzenia. Takich objawów nie należy tłumaczyć wyłącznie zmianą wady.
Szczególnej kontroli wymagają również dzieci, osoby z cukrzycą, chorobami oczu w rodzinie oraz pacjenci po zabiegach. Specjalista może zalecić rozszerzoną diagnostykę, jeśli samo badanie ostrości nie wyjaśnia problemu.
Prawidłowa korekcja wady wzroku poprawia jakość obrazu, ale równie ważne są regularne kontrole i reagowanie na nowe objawy. Dobrze dobrane okulary lub soczewki powinny wspierać codzienne funkcjonowanie, a nie być przypadkowym kompromisem opartym na nieaktualnej recepcie.
