Muzeum Narodowe we Wrocławiu działa w gmachu głównym oraz w trzech oddziałach. Zbiory obejmują przede wszystkim malarstwo i rzeźbę, z silnym akcentem na dzieła powiązane z obszarem Wrocławia i Dolnego Śląska. Instytucja obejmuje również zbiory przekazane po II wojnie światowej z galerii lwowskich oraz kolekcje pochodzące z dawnych muzeów niemieckich.
Jak powstało muzeum?
Korzenie Muzeum sięgają XIX wieku i kilku instytucji działających na Śląsku, między innymi Królewskiego Muzeum Sztuki i Starożytności z 1815 roku oraz śląskich muzeów sztuk pięknych i rzemiosła z końca XIX wieku. Podczas II wojny światowej część zbiorów została wywieziona i zabezpieczona, inne uległy zniszczeniu, rozproszeniu lub grabieży.
Po 1945 roku, kiedy Wrocław znalazł się w granicach Polski, powołano nowe muzeum o profilu polskim. Instytucję utworzono 1 stycznia 1947. Muzeum otwarto dla publiczności 11 lipca 1948. W kolejnych latach zmieniało nazwę — od Muzeum Państwowego, przez Muzeum Śląskie, aż do nadania rangi Muzeum Narodowego w 1970 roku. W latach 1983–2013 placówką kierował Mariusz Hermansdorfer, a od 2014 dyrektorem był Piotr Oszczanowski. 6 sierpnia 2024 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego ogłosiło zamiar rozpisania konkursu na stanowisko dyrektora muzeum.
Jaki jest budynek i otoczenie?
Gmach główny powstał w latach 1883–1886 w stylu późnego neorenesansu według projektu Karla Friedricha Endella. Budynek pełnił pierwotnie funkcję siedziby Zarządu Prowincji Śląskiej. W czasie II wojny światowej obiekt doznał uszkodzeń; po zakończeniu konfliktu przeprowadzono odbudowę i adaptację do celów muzealnych w latach 1946–1947.
Obiekt stoi nad brzegiem Odry, przy bulwarze Xawerego Dunikowskiego i placu Powstańców Warszawy. W bezpośrednim otoczeniu znajdują się liczne rzeźby. Przy wejściu umieszczono brązowe posągi Albrechta Dürera i Michała Anioła autorstwa Augusta Hertla. Przy południowo-zachodnim narożniku stoi rzeźba "Alegoria rybołówstwa" Christiana Behrensa. Od strony rzeki eksponowana jest grupa rzeźb "Rycerze króla Artura" Magdaleny Abakanowicz.
Co obejmują zbiory?
Kolekcja muzeum liczy ponad 200 000 obiektów i obejmuje wszystkie dziedziny sztuki. Trzon tworzą zbiory związane z Wrocławiem i Dolnym Śląskiem; wiele eksponatów pochodzi z dawnych muzeów niemieckich. W 1946 roku do Wrocławia przekazano zbiory z lwowskich galerii sztuki, co znacząco wzmocniło kolekcję polską. Instytucja systematycznie powiększa zbiory poprzez zakupy dzieł malarstwa, grafiki, rzeźby i rzemiosła artystycznego.
W gmachu głównym ekspozycja została podzielona na sześć galerii stałych. Do 2018 roku wystawa współczesna "Cudo-twórcy" funkcjonowała w innej formie; większość prezentacji tej tematyki przeniesiono do oddziału Pawilon Czterech Kopuł.
Jakie są najważniejsze działy i przykłady eksponatów?
Galeria poświęcona śląskiej rzeźbie kamiennej XII–XVI wieku funkcjonuje jako lapidarium. W tej części prezentowane są fragmenty rzeźby architektonicznej i nagrobkowej od okresu romańskiego po gotyk. Centralnym eksponatem jest nagrobek księcia Henryka IV Probusa, odnaleziony w 1946 roku w Wierzbnej koło Świdnicy. Na wystawie znajduje się także pietà z kościoła Najświętszej Marii Panny na Piasku datowana na około 1400 rok oraz kilkanaście witraży z XV wieku o intensywnej kolorystyce.
Galerie poświęcone sztuce śląskiej z XIV–XVI i XVII–XIX wieku prezentują m.in. gotyckie Madonny, malarstwo tablicowe, rzeźbę drewnianą oraz epitafia renesansowe i barokowe. Wśród malarzy śląskich wyróżniany jest Michael Leopold Willmann. Na korytarzach eksponowane są także zabytki rzemiosła artystycznego: zamki, klucze, monety i pieczęci oraz wyroby ceramiczne i szklane.
Galeria sztuki polskiej XVII–XIX wieku opiera się w dużej mierze na przekazach z lwowskich i kijowskich zbiorów z 1946 roku. W zbiorach znajdują się dzieła takich artystów jak Marcello Bacciarelli, Bernardo Bellotto, Jacek Malczewski czy Jan Matejko. Kolekcja europejska obejmuje ponad 200 obrazów od renesansu do pierwszej połowy XX wieku; w tej galerii pokazane są przykłady malarstwa niderlandzkiego, włoskiego baroku, klasycyzmu, romantyzmu oraz impresjonizmu i symbolizmu. Wśród artystów reprezentowanych w kolekcji znajdują się między innymi Bernardo Bellotto, Wassily Kandinsky i Francisco de Zurbarán.
Jakie są oddziały muzeum?
Poza gmachu głównym Muzeum Narodowe we Wrocławiu prowadzi trzy oddziały: Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu, Panorama Racławicka oraz Pawilon Czterech Kopuł. Część prezentacji, która wcześniej znajdowała się w gmachu głównym jako wystawa "Cudo-twórcy", jest dziś pokazywana przede wszystkim w Pawilonie Czterech Kopuł.
Informacje praktyczne
- Adres: plac Powstańców Warszawy 5, 50-153 Wrocław — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: sob–nd 10:30–18:00, wt–pt 10:00–17:00
- Telefon: +48713725150
- Strona internetowa: mnwr.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,6 (9 656 opinii)
