POSH w rzepaku — jak uniknąć strat plonu przed zbiorem?
W wyborze odmian rzepaku dużo uwagi poświęca się analizie potencjału plonowania, wymaganiom względem stanowiska oraz profilowi zdrowotności. Warto do tej grupy cech użytkowych dołączyć także genetyczną oporność łuszczyn na pękanie i osypywanie nasion. Cecha ta jest szczególnie przydatna w sezonach wegetacyjnych o dużym zróżnicowaniu w tempie dojrzewania łuszczyn na pędzie głównym i bocznych. Wybór odmiany rzepaku z tą cechą jest formą ubezpieczenia przed stratami spowodowanymi nierównomiernym dojrzewaniem łanu. W artykule zostanie bliżej przedstawiona cecha określana mianem POSH (Pod Shatter Resistance).
Czym jest większa odporność mechaniczna łuszczyn (POSH)?
Jest to cecha użytkowa, która informuje o większej odporności łuszczyn na uszkodzenia mechaniczne powodowane przez warunki atmosferyczne (gradobicie, nawalne opady deszczu, wichury), ale także samoczynne otwieranie łuszczyn na skutek fizjologicznego zasychania w przypadku opóźnienia zbioru.
Źródłem odporności łuszczyn na pękanie i osypywanie nasion jest gen pochodzący z rzodkwi, który został wprowadzony na drodze genetycznych krzyżówek (nie modyfikacji genetycznej GMO) do genotypu rzepaku ozimego. W przypadku tej cechy nie ma tzw. odporności pośredniej- odmiana ma gen i jest odporna lub odmiana nie me genu i nie ma tej odporności.
Dynamika dojrzewania nasion
Tempo dojrzewania łuszczyn na roślinie jest bardzo zróżnicowane. Jako pierwsze dojrzałość do zbioru osiągają nasiona na pędzie głównym, jednak w tym samym czasie nasiona na pędach bocznych, zwłaszcza w ich dolnych partiach nie nadają się do zbioru. W takiej sytuacji niezbędne jest przesunięcie terminu zbioru — warto przypomnieć, że ilość plonu budują właśnie pędy boczne.
Jeżeli odmiana nie posiada genetycznej cechy POSH to łuszczyny na pędzie głównym mogą pękać, a nasiona osypywać się. Do takiej sytuacji dochodzi, gdy zbiór jest przesunięty w celu oczekiwania na osiągnięcie dojrzałości przez nasiona na pędach bocznych.
Odmiany z większą odpornością mechaniczną łuszczyn
Jeżeli w momencie wyboru nasion rzepaku zostaną wybrane odmiany z cechą POSH to ryzyko strat w plonie spowodowane pękaniem łuszczyn jest ograniczone do minimum. Wówczas przesunięcie terminu zbioru, od standardowego dla danej wczesności odmiany, nawet o 10 dni, nie powinno wpłynąć na zbyt wczesne pękanie łuszczyn i osypywanie nasion. Czas ten pozwoli na osiągnięcie pełnej dojrzałości przez praktycznie wszystkie nasiona w łuszczynach, co przełoży się na mniejsze straty podczas zbioru oraz niższą wilgotność nasion.
Jeżeli nie odporność genetyczna to co?
Zdecydowanie warto postawić na odmiany, które mają genetyczną oporność łuszczyn na pękanie i osypywani nasion. W innym przypadku są dwie możliwości. Jedną z nich jest pozostawienie łanu bez ingerencji i pogodzenie się ze stratą plonu. Natomiast druga sytuacja zakłada wjazd w pole opryskiwaczem z tzw. sklejaczem łuszczyn. Termin wykonania zabiegu jest określony w etykiecie produktu i może wyprzedzać zbiór nawet o 3-4 tygodnie. Z takiej perspektywy czasu trudno oszacować, czy wystąpi problem nierównomiernego dojrzewania rzepaku i konieczność przesunięcia terminu zbioru. Sam wjazd opryskiwaczem w pole może już powodować uszkodzenie roślin i być źródłem strat ekonomicznych.
Postęp genetyczny pozwala na osiągnięcie wysokich plonów i jest elementem integrowanego prowadzenia plantacji. Dlatego też warto sięgać po odmiany posiadające cechę POSH i już od momentu siewu nie obawiać się konieczności pozostawienia nieco dłużej plantacji rzepaku na polu. Można tę decyzję potraktować jako pewną formę profilaktyki przed nieoczekiwanym stratami bezpośrednio przed zbiorem. Dostępne są między innymi LG Austin, LG Aphrodite oraz LID Hello z tą cechą. Szczegółowe informacje o tych oraz innych odmianach rzepaku ozimego dostępne są pod adresem: https://osadkowski.pl/material-siewny/rzepak-ozimy–c-001135.
Zabezpieczenie plonu dzięki odporności na pękanie łuszczyn
Cecha POSH, czyli genetyczna odporność łuszczyn na pękanie, stanowi kluczowy element ochrony plonu rzepaku przed osypywaniem się nasion w trudnych warunkach pogodowych. Wybór odmian posiadających tę właściwość pozwala na bezpieczne opóźnienie zbioru, co umożliwia wyrównanie dojrzałości pędów bocznych bez ryzyka strat na pędzie głównym. Takie rozwiązanie eliminuje konieczność stosowania chemicznych sklejaczy i działa jak naturalne ubezpieczenie plantacji, gwarantując wyższą jakość i wilgotność zbieranego surowca.
Artykuł sponsorowany
